Amsterdam
Gereformeerden in Amsterdam willen gemeenten stichten
van onze redacteur Roel Sikkema
AMSTERDAM - ,,God heeft ons in de afgelopen tijd bij elkaar gebracht. Hij geeft ons nu mogelijkheden die we ten nutte moeten maken. Daarom willen we ons gezamenlijk richten op het stichten van nieuwe gemeenten in Amsterdam.''
Eensgezind spreken ze over hun ideaal, het stichten van nieuwe gemeenten van gereformeerde snit in 's lands hoofdstad. Ze, dat zijn Siebrand Wierda, predikant van de Christelijke Gereformeerde Kerk Amsterdam, zijn collega Jaap Dekker van de Nederlands Gereformeerde Kerk Amstelveen en Martin de Jong, lid van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) Amsterdam-Centrum, een van de medewerkers van het zogenaamde Amstelproject. Dat is gericht op de stichting van twee gemeenten in de wijken De Aker en Gaasperdam.
Missionair werk is niet nieuw in Amsterdam. In 'Noord' kennen de Nederlands-gereformeerden hun gemeente 'De Hoeksteen', voortgekomen uit evangelisatiewerk. Ook in vrijgemaakt Amsterdam is de afgelopen jaren al heel wat evangelisatiewerk verricht, vertelt De Jong. ,,Toen wij aan het Amstelproject begonnen, gingen we eerst inventariseren wat in beide vrijgemaakte kerken al aan evangelisatiewerk werd gedaan. Dat was heel wat.''
Toch zagen deze kerken de noodzaak om meer stadsbewoners met het evangelie te bereiken. Daartoe werd een plan opgesteld dat via classis en particuliere synode op de generale synode van Zuidhorn terechtkwam. Daar staat het op 1 juni op de agenda. ,,We willen van de synode steun om twee predikanten te kunnen beroepen die aan het werk gaan in die nieuwe stadswijken'', zegt De Jong. Het is niet de bedoeling dat die dominees op hun eentje nieuwe gemeenten stichten. ,,Het werk zal vooral door bestaande gemeenteleden gedaan moeten worden. Sterker, dat gebeurt al. In De Aker zijn spontaan wijkkringen ontstaan, waar ook niet-kerkleden aan meedoen. Een aantal van deze mensen doet mee met de Alphacursus. De nieuwe predikanten moeten vooral dat werk ondersteunen, stimuleren.''
Tentenmakers
Niet alleen vrijgemaakt Amsterdam loopt met vergaande gemeentestichtingsplannen rond. Siebrand Wierda: ,,Augustus vorig jaar kwam ik naar Amsterdam met een tweeledige opdracht: enerzijds gemeenteopbouw naar binnen en naar buiten in de bestaande gemeente, anderszijds gemeentestichting in de stad. De tijdsverdeling moet vanaf september fifty-fifty zijn.''
Het is de bedoeling dat vanaf september een missionair team eerst een jaar lang informatie gaat verzamelen om dan uiteindelijk in 2003 daadwerkelijk van start te gaan. ,,Het team bestaat uit de predikant-gemeentestichter, een missionair werker en een aantal 'tentenmakers'. Tentenmakers zijn mensen die naast een gewone baan een groot deel van hun tijd aan dit missionaire werk willen geven.'' Binnenkort begint de werving van deze mensen.
En dan de Nederlands-gereformeerden. ,,Wij denken niet in de eerste plaats aan een nieuwe gemeente'', zegt Dekker. ,,Voor ons is belangrijk dat we ons als gemeente openstellen voor anderen. Daarom hebben we vorig jaar als kerkenraad een cursus gevolgd met behulp van het boek Leven uit de bron van Marius Noorloos. Er zijn daarna themadiensten en wijkavonden gehouden. Verder is samenwerking van belang, eerst met christelijk-gereformeerden, nu ook met vrijgemaakt-gereformeerden.''
Zo was er een gezamenlijke catechese met de christelijk-gereformeerden in Amsterdam toen beide kerken vacant waren. In Amstelveen is vanuit de drie kerken een Alpha-cursus opgezet. Na de zomervakantie zal ook de catechese gezamenlijk vorm worden gegeven.
Beweging
Voor wat betreft die samenwerking is de situatie in twee, drie jaar tijd in Amsterdam drastisch veranderd. ,,Toen wij enkele jaren geleden aan de voorbereiding van het Amstelproject begonnen, voelden wij ons vrij eenzaam'', zegt De Jong. ,,De beide vrijgemaakte kerken van Amsterdam begonnen eraan, maar Amstelveen deed niet mee, omdat die kerk toen vacant was.'' De Christelijke Gereformeerde Kerk was ook vacant en verkeerde bovendien in een grote crisis. En de Nederlands-Gereformeerde Kerk van Amsterdam-Centrum had eveneens geen dominee.
In de loop van vorig jaar veranderde de situatie. In enkele maanden tijd werden drie predikanten bevestigd. Daarbij was vooral de positie van Siebrand Wierda opmerkelijk. Hij kreeg een expliciete opdracht voor gemeentestichting.
Al snel werden de contacten tussen de kleine gereformeerde kerken van Amsterdam - die er al wel bestonden - geïntensiveerd. Het idee kwam om tafel om nauw samen te werken op het gebied van gemeente-stichting. De Jong: ,,Dit voorjaar zijn er enkele gesprekken geweest tussen alle voorgangers van de drie kerkgemeenschappen in Amsterdam. Zij waren enthousiast over nauwe vormen van samenwerking. Die zou er uiteindelijk toe kunnen leiden dat de nieuw te stichten gemeenten samenwerkingsgemeenten worden. Momenteel wordt gewerkt aan een visiestuk, Amsterdam in beweging voor Jezus Christus, dat bedoeld is voor alle kerkenraden.''
Toch benadrukken de drie dat het hier niet om een 'domineesproject' gaat. De Jong: ,,Het idee van de gezamenlijke gesprekken is van twee gemeenteleden afkomstig.'' Dekker vult aan: ,,Natuurlijk is het wel logisch dat predikanten op een gegeven moment een visie ontwikkelen en het voortouw nemen. Maar we zijn ervan overtuigd dat onze gemeenten in grote lijnen achter deze samenwerkingsactiviteiten staan. We zullen daarover dan ook binnen de diverse gemeenten voortdurend in gesprek moeten zijn. Dat moet ook wel, want deze beweging kan niet zonder bezinningsproces in de gemeenten. Het zijn ook de gewone gemeenteleden die in huiskringen - waar ook niet-kerkleden worden uitgenodigd - en in Alphacursussen belangrijk werk gaan doen.''
Samensprekingen
Zo'n gemeenschappelijk missionair optreden kan niet zonder een formele structuur. ,,Daarom is het belangrijk dat tussen de vrijgemaakte en Nederlands gereformeerde kerken in Amsterdam samensprekingen zijn begonnen'', aldus Dekker. ,,In Amstelveen is kortgeleden een gemeenschappelijke verklaring ondertekend.'' Tussen Nederlands-gereformeerden en christelijk-gereformeerden zijn al meer contacten, er is zelfs een samenwerkingsgemeente van beide kerkverbanden in Amsterdam-Nieuw West.
Deze ontwikkelingen betekenen niet dat al die gereformeerde kerken op korte termijn gaan fuseren. ,,Het Amstelproject blijft een zelfstandig vrijgemaakt-gereformeerd project onder onze verantwoordelijkheid'', aldus De Jong. ,,Maar we maken wel gebruik van elkaars kennis en we steunen elkaar waar we maar kunnen.'' Wellicht dat over enige tijd een vorm van federatie wordt gevonden.
Ook hulp van buitenaf is welkom. ,,Vorige week had ik nog contact met de directeur van World Harvest Mission. Dat is een Amerikaanse organisatie die in diverse steden aan gemeentestichting heeft gedaan. Gemeente 'De Hoeksteen' in Amsterdam-Noord is daar een uitvloeisel van. Nu richten ze zich meer op het helpen van plaatselijke kerken bij gemeentestichting'', aldus De Jong.
De drie gesprekspartners wijzen erop dat een missionaire houding niet los te koop is. Wierda: ,,We willen heel duidelijk werken volgens twee lijnen. Allereerst is er de interne gemeentegroei in diepte en omvang. De bestaande gemeente mag groeien, kwalitatief en kwantitatief.''
Wierda werd in een moeilijke tijd van de gemeente bevestigd, maar is ,,verrast door de kansen die God nu geeft en de snelheid van de ontwikkelingen. Er is echt een nieuwe start gemaakt, waarbij na anderhalf jaar het avondmaal weer gevierd kon worden en dat met een groeiend aantal deelnemers. Ook doen veel kerkleden mee aan huiskringen.''
Daarnaast is hij ervan overtuigd dat er nieuwe gemeenten moeten worden gesticht. ,,Kijk maar naar het Nieuwe Testament. Het evangelie ging al gemeentestichtend de wereld over.''
Voor het stichten van nieuwe gemeenten heeft Wierda een visie ontwikkeld, die sterk geënt is op die van Redeemer Presbyterian Church in New York, waarover de predikant zijn afstudeerscriptie schreef. ,,Belangrijk is dat je eerst een goed onderzoek doet naar de doelgroep die je wilt bereiken. Wil je een geografische groep, of een meer sociale groep bereiken.''
Netwerken
Gereformeerden-van-huisuit zijn meestal voor een geografische benadering geweest: iedereen van hoog tot laag in een bepaald gebied lid van dezelfde gemeente. Maar volgens Wierda heeft een kerkelijke organisatie langs sociale lijnen evenveel recht van spreken. ,,Je kunt dan aansluiten bij de al bestaande netwerkenstructuur van de hedendaagse samenleving. Dan sluit je aan bij verbanden die God al gegeven heeft.''
Een middel om informatie te krijgen is het interviewen van mensen over geloofsvragen. ,,Dat doe ik nu al. Nadat ik mijn inhoudelijke vragen heb gesteld, vraag ik of ik dezelfde vragen mag stellen aan mensen uit de vrienden- of kennissenkring. Zo kom ik via-via met tal van mensen in contact. Wel blijkt dat daar behoorlijk wat tijd in gaat zitten.'' Wierda benadrukt dat de beweging twee basiselementen heeft: ,,Er is een gezamenlijk fundament in het gereformeerd belijden en daarnaast een gezamenlijke passie voor het werk van God in deze wereld en in het bijzonder in Amsterdam.''
(Bron: Nederlands Dagblad | Datum: 25 mei 2002)